[ هر گاه كه ] ( 1 ) عهد ( 2 ) كنند عهدى بيندازند آن را جماعتى از ايشان بل بيشترينه ايشان ايمان نيارند . چون آمد به ايشان پيغامبرى از نزديك خدا راست ( 3 ) دارندهء آنچه با ايشان است بينداختند گروهى از آنان كه ايشان را كتاب دادند كتاب خداى ( 4 ) پس پشتشان پندارى كه ايشان نمىدانند . قوله تعالى : * ( قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ ) * ، عبد اللَّه عبّاس گفت ، سبب نزول آيت آن بود كه : حبرى از احبار جهودان نام او عبد اللَّه صوريا بيامد و با رسول - عليه السّلام - مناظره كرد و او را از چند مسأله پرسيد ( 5 ) ، چون جواب بيافت و حجّت بر او متوجّه شد ، گفت : كدام فريشته به تو مىآيد [ 116 - ر ] از آسمان ؟ رسول - عليه السّلام - گفت : آن فريشته كه به جمله پيغامبران آمدى ( 6 ) ، جبريل . پسر ( 7 ) صوريا گفت : او دشمن ماست ، اگر به جاى او ميكايل بودى ما ايمان آوردمانى . رسول - عليه السّلام - گفت : جبريل چرا دشمن شماست ؟ گفت : او صاحب عذاب و شدّت و قتال است . خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : بگو پسر ( 8 ) صوريا را كه : هر كه دشمن جبريل بود ، جبريل آن است كه اين قرآن فرو مىآرد بر دل تو به فرمان خدا . مقاتل گفت ، ايشان گفتند : جبريل دشمن ماست كه او را فرمودند كه كتاب به ما آر ، به تو آورد . و در جبريل هفت لغت است : جبرئيل ، به فتح « جيم » و « را » و همز ( 9 ) و اشباع ، و اين قراءت حمزه و كسائى و ابو بكر و خلف است ، و شاعر گويد :

--> ( 1 ) . اساس : ندارد ، از مج افزوده شد . ( 2 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، فق : عهدى . ( 3 ) . مج ، وز ، آج لب ، فق : خداى براست . ( 4 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، فق با . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مب : بپرسيد . ( 6 ) . دب ، مب ، مر : مىآمد ، لب ، فق : مىآيد . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها : پس . ( 8 ) . مج ، وز ، دب : پس . ( 9 ) . همهء نسخه بدلها : همزه .